NATO başkanlar doruğu, Hollanda’nın Lahey kentinde iki günlük toplantıya başlıyor.
32 müttefikin, yeni bir savunma bütçesi üzerinde muahedesi bekleniyor. Fakat İspanya’dan bir aykırı atılım gelebilir. Pedro Sanchez hükümeti, NATO’nun her ülkenin gayrisafi yurtiçi hasılasının yüzde 5’ini savunma muhtaçlıkları için harcamasını öngören yeni maksadını “mantıksız” bularak reddetti. Trump ise bu sayı konusunda ısrarcı. Kararın alınması için 32 ülkenin de onayı gerekiyor.
NATO sayılarına nazaran İspanya geçen yıl GSYH’sinin yüzde 2’sinden daha azını savunma harcamalarına ayırarak ittifakın en az harcama yapan ülkesi olurken, Kanada yüzde 1,45 oranında harcama yaptı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump da zirveye katılacak. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Sky News’e yaptığı açıklamada dorukta Trump’la görüşmeyi planladığını söyledi.
Avrupalı müttefikler ve Kanada Ukrayna’nın tepe gündeminin üst sıralarında yer almasını istiyor lakin Trump’ın, Zelenski’nin ilgi odağı olmasını istemeyebileceğini düşünüyorlar.
“TRUMP’IN AVRUPA’YLA MÜNASEBETİ ÇOK GERGİN”
Toplantı, Trump’ın ikinci başkanlığındaki birinci NATO doruğu olacak. Geçmişte Trump, müttefiklerinin savunma konusunda ABD’ye güvendikleri gerekçesiyle öfkeli yorumlar yapmıştı. Avrupalı başkanlar bugün Trump’ı kıtadaki ABD askerlerini ve askeri takviyesini çekmemeye ikna etmeye çalışacak.
İsminin gizli kalması şartıyla BBC’ye konuşan üst seviye bir diplomat, “Trump Beyaz Saray’a döndüğünden beri Avrupa ile ilgiler çok gergin. Yalnızca birkaç hafta öncesine kadar bu tepeye katılıp katılmayacağından bile emin değildik. Rusya ve Çin Avrupa’nın gücünü kaybetmesini beklerken Trump’ın doruğa katılmaması bir felaket olurdu” dedi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski AVRUPA PARA BULMAKTA ZORLANIYOR
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, tüm tepeyi Trump’ın etrafında dönecek biçimde tasarladı. Savunma harcamalarında çok önemli artışlar yaparak Avrupa ülkelerinin güvenlikleri konusunda daha fazla sorumluluk almaya hazır aldığını göstermeye çalıştı. Tıpkı vakitte Trump ve müttefikleri ortasında rastgele bir gerginlik yaşanmaması için de tedbirler aldı.
Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını yüzde 5’e çıkaracaklarının garantisini almış olan Trump, Hollanda’ya bu bahiste bir zafer kazanmış olarak gidiyor. Avrupalı NATO ülkeleri ise bu sırada savunma harcamalarını artırmak için para bulmakta zorlanıyor. Fakat dev askeri ve nükleer güç ABD’yi Avrupa’da kalmaya ikna etmeleri gerekiyor.
ABD’nin tepe sonrasında Rusya’yı NATO’ya yönelik en büyük tehdit olarak tanımlayan bildiriye imza atıp atmayacağı meçhul. Trump bugüne kadar Moskova’ya karşı yumuşak bir tavır aldı ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile münasebetleri geliştirdi.
AVRUPA’DA SAVAŞA HAZIR 100 BİN ABD ASKERİ VAR
ABD’nin İtalya, Belçika, Almanya ve Hollanda’da nükleer silahları var. Avrupa’da 100 bin savaşa hazır askeri var. Bunlardan 20 bini Doğu Avrupa’daki NATO ülkelerinde konuşlanmış durumda.
Almanya ve Polonya, askeri kapasitelerini önümüzdeki yıllarda artırmayı planlıyor lakin Avrupa ülkeleri hâlâ istihbarat toplama, izleme, hava kuvvetleri, emir-komuta üzere kritik alanlarda ABD’nin dayanağına muhtaç.
BBC’ye nazaran Ukrayna’nın savunması için ABD’den yeni bir fon çıkmayabilir. Doğu Avrupa’daki 20 bin ABD askeri de geri çekilebilir.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte 178 SİLAH SİSTEMİ DE MASADA OLACAK
Kıtada 178 farklı silah sistemi olduğu ve bunların birbiriyle entegre olmadığı biliniyor. Bu da bu tepenin bahislerinden biri olacak.
Çıkacak sonuç ise büyük oranda Trump’ın tutumuna bağlı olacak. ABD’nin NATO büyükelçisi bu doruğun “tarihi” olacağını söyledi.
BBC’nin konuştuğu bir öbür üst seviye diplomat da bunun “Soğuk Savaş’tan bu yana düzenlenen en değerli NATO tepesi olabileceğini” belirtti ve şunu ekledi: “Bugünden sonra Avrupa artık kendi güvenliğini sağlamak için daha fazla sorumluluk alabilir.”
