İsrail’in İran’a atağıyla başlayan ve 12 gün boyunca devam eden savaşın akabinde ilan edilen ateşkes sürüyor. ABD’nin İran’daki nükleer tesislere atağıyla tırmanan ve İran’ın misillemesiyle devam eden savaşta ateşkes ilan edilmiş olsa da Tahran ve Tel Aviv ortasındaki derin stratejik ve nükleer tansiyonlar çözülmüş değil.
ABD’nin Newsweek mecmuasının haberine nazaran, mevcut dört işaret, İsrail ve İran’ın tekrar savaşmaya başlayabileceğini gösteriyor.
“İKİ TARAF DA SİLAHLANIYOR”
Habere nazaran, ateşkesin devam ettiği süreçte hem İsrail hem İran yine silahlanma yoluna gidiyor. Middle East Eye’a konuşan kaynakların verdiği bilgiye nazaran, İran, İsrail’in hasar verdiği savunma sistemlerini yine inşa etmek için Çin üretimi karadan havaya füze bataryaları edindi. İran’ın birden fazla Rusya tarafından sağlanan hava savunmasını modernize etmek için Çin’den J-10 çok rollü savaş uçaklarını almak istediğinin söylendiği günlerde Çin Savunma Bakanlığı da bu uçakları “dost ülkelere” tedarik edebileceğini açıkladı.
Bu esnada İsrail de Lübnan’a yönelik hava “devriyelerini” ve hücumlarını yine artırdı, “sivilleri korumak için” yeni ülke içi güvenlik üniteleri oluşturdu ve cephe çizgisindeki kuvvetlere dayanak olmak için yedek askerleri yine seferber etti. Tüm bu gelişmeler, İsrail Savunma Bakanı Israel Katz tarafından da teyit edildi.
ABD de bu esnada İsrail’in son savaşta ziyan gören askeri ekipmanlarının yerine yenilerinin koyulması için silah sevkiyatını artırdı, İsrail’e gelişmiş hassas mühimmat ve füze savunma sistemleri tedarik etti.
İRAN, NÜKLEER TESİSLERİNİ KULLANABİLECEK Mİ?
İkinci olarak, bilhassa ABD idaresi İran’ın nükleer tesislerinin yok edildiğini savunsa da ABD ve İsrail atakları ile karşı karşıya kalan tesislerin kullanım dışı kaldığına dair net bir emare bulunmuyor. İran, uranyum zenginleştirmeye ve gelişmiş santrifüjleri geliştirmeye devam ediyor.
Tahran idaresi, İsrail ile sağlanan ateşkesin ardından Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile işbirliğini askıya aldı. Bu esnada İsrail ile savaş başlamadan evvel devam eden ABD-İran nükleer müzakerelerinin akıbetinin ne olacağı da belirsizliğini koruyor.
TRUMP VE NETANYAHU YAN YANA
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu İran’a yaklaşım konusunda yakın vakit evvel aykırı düşmüş üzere görünse de yaptıkları son görüşmelerde İran’ın nükleer programı ve bölgedeki silahlı “vekil güçleri” konusunda daha büyük bir fikir birliği resmi çizdiler.
Trump’ın yaklaşımını kamuoyu önünde destekleyen Netanyahu, “İsrail kendisini savunmak için tüm gerekli tedbirleri alacaktır” dedi, yakın iştiraklerini vurgulayarak ABD Başkanı’nı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi.
“HUSİLERİN HÜCUMLARI DA RİSKİ ARTIRIYOR”
Newseek’e nazaran, son olarak, bölgedeki İran dayanaklı kümelerin faaliyetleri İsrail-İran savaşının tekrar başlaması riskini beraberinde getirebilir. Buna nazaran, Yemen’deki Husiler, son periyotta İsrail’deki gayelere yönelik akınlarını şiddetlendirdi. Husiler, dün yaptıkları açıklamada, Tel Aviv yakınlarındaki Ben Gurion Milletlerarası Havalimanı’nı balistik bir füze ile gaye aldıklarını duyurdu. Bundan evvelki iki gün içinde ise Husiler tarafından maksat alınan iki gemi Kızıldeniz’de battı.
Haberde mevzuya ait şu değerlendirmede bulunuldu: “Bu koordine edilmiş hücumlar, Husilerin artan askeri kabiliyetlerini ve İran’ın İsrail’e baskı yapıp kritik gemi nakliyatı yollarını sekteye uğratma istikametindeki daha geniş stratejisini ortaya koyuyor. Düşmalıklardaki bu artış, ABD’yi bölgede direkt bir askeri çatışmanın içine çekme mümkünlüğünü artırıyor.”
