ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un Hamas ile Tel Aviv ortasında esir takası ve Gazze Şeridi’nde süreksiz ateşkes için sunduğu son teklif için Hamas’tan açıklama geldi.
Hamas tarafından, “Witkoff’un teklifine ait karşılığımızı arabuluculara sunduk” denildi.
Hamas, 10 sağ İsrailli esir ve 18 cenazeyi, İsrail’in bir küme Filisitinli mahkumu hür bırakması karşılığında salıvermeyi kabul ettiği belirtildi.
Hamas’ın açıklamasında, “Teklif kalıcı ateşkesi sağlamak, Gazze’den kapsamlı bir geri çekilmeyi gerçekleştirmek ve halkımıza insani yardım akışını temin etmeyi amaçlamaktadır.” tabirlerine yer verildi.
ABD: İSRAİL ATEŞKES TEKLİFİNİ İMZALADI
ABD, İsrail’in Gazze’de ateşkes teklifini imzaladığını dün duyurmuştu.
ARAP BASINI, TASLAĞIN TAM METNİNE ULAŞTIĞINI ARGÜMAN ETTİ
Suudi Arabistan’ın Al Arabiya televizyonu, ateşkesin bizzat ABD Başkanı Trump tarafından açıklanacağı ve ABD’nin kalıcı bir ateşkes için kararlı olduğunu ileri sürdü.
Hamas’ın İsrail’in savaşı tekrar başlatmasını önlemek için ABD’nin “kalıcı ateşkes” garantisi vermesi konusunda ısrarcı olduğu belirtiliyordu.
Metinde, “kalıcı ateşkes” için müzakerelerin “geçici ateşkes” mühletince devam edeceği belirtilmesine rağmen savaşın bitirilmesi ve “ateşkesin kalıcı hale getirilmesi” konusunda bir garanti verilmemesi dikkati çekti.
Al Arabiya’nın haberine nazaran, kelam konusu teklifin hususları şu biçimde:
1. Ateşkes müddeti: Ateşkes 60 gün süreyle uygulanacak. ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in bu mühlete uyacağını garanti edecek.
2. Esirlerin hür bırakılması: İsrailli 58 esirden, 10 canlı ve 18 ölmüş İsrailli esir 2 etapta özgür bırakılacak. Birinci gün, canlı 5 ve meyyit 9 esir teslim edilecek. Kalan 5 canlı ve 9 meyyit ise 7’nci gün hür bırakılacak.
3. İnsani yardım erişimi: Hamas’ın ateşkesi kabul etmesinin çabucak akabinde Gazze’ye insani yardım akışı başlayacak. Sivillere yönelik tüm yardım taahhütleri ateşkes boyunca yerine getirilecek, Birleşmiş Milletler (BM) ve Kızılay üzere yerleşik kanallar aracılığıyla ulaştırılacak.
4. İsrail askeri atakları durdurulacak: İsrail, mutabakat yürürlüğe girdiğinde Gazze’deki tüm akınları durduracak. Gazze üzerindeki askeri ve gözetleme uçuşlarına günde 10 saat orta verilecek, bu mühlet esir değişimi günlerinde 12 saate çıkarılacak.
5. İsrail ordusu yine konuşlanacak:
a) 1. gün: Birinci küme esirlerin özgür bırakılmasının akabinde İsrail ordusu, insani yardım planları ve evvelce kararlaştırılmış haritalar doğrultusunda Gazze’nin kuzeyinde ve Netzarim Koridoru’nda yine konumlanacak.
b) 7. gün: İkinci kümenin (esirlerin) hür bırakılmasının akabinde Gazze’nin güneyinde emsal bir yine konuşlanma gerçekleşecek.
c) Son Sonlar: Teknik takımlar görüşerek tekrar konuşlanma bölgelerine son biçimini verecek.
6. Kalıcı ateşkes görüşmelerinin başlaması:
Görüşmeler birinci gün garantör arabulucuların nezaretinde başlayacak ve aşağıdaki bahisler ele alınacak:
a) Filistinli tutuklular karşılığında kalan esirlerin özgür bırakılması için kurallar.
b) Gazze’deki İsrail askerlerinin geri çekilmesi ve uzun vadeli güvenlik düzenlemeleri.
c) Gazze’de çatışma sonrası idare ve düzenlemelere ait teklifler.
d) Kalıcı ateşkesin resmi olarak ilan edilmesi.
7. Başkanlık taahhüdü: Lider (Trump), mutabakata tam olarak bağlı ve 60 günlük müddette yapılacak başarılı müzakerelerin kalıcı bir tahlile yol açmasını bekliyor.
8. Filistinli esirlerin hür bırakılması: Gazze’de tutulan İsrailli 10 sağ esirin özgür bırakılması karşılığında İsrail, müebbet mahpus cezası almış 125 Filistinli esir ve 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze’de alıkonulan bin 111 kişiyi hür bırakacak.
Ayrıca, 18 İsrailli esirin cenazesine karşılık İsrail, Gazze’den 180 Filistinlinin naaşını teslim edecek. Kelam konusu takaslar, ateşkesin yürürlüğe girdiği birinci ve onu izleyen 7’nci gün iki seferde gerçekleştirilecek, törensiz yapılacak.
9. Bilgi paylaşımı ve kalan esirler:
a) Hamas, 10. gün kalan tüm esirlerin durumu hakkında detaylı bilgi verecek, sıhhat durumu yahut mevt teyitlerini sağlayacak.
b) Buna karşılık İsrail, 7 Ekim’den bu yana alıkonulan Gazzeli esirlere ve gözaltında ölen Filistinlilere dair bilgileri paylaşacak.
c) Hamas, ateşkes boyunca esirlerin güvenliğini ve sıhhat durumlarını garanti edecek.
10. Şayet 60 gün içinde kalıcı bir ateşkes üzerinde muahedeye varılırsa, hayatta olan İsrailli esirler özgür bırakılacak ve hayatını yitirmiş tüm esirlerin cenazesi teslim edilecek.
Aksi halde, yapan müzakereler devam ettiği sürece, tarafların karşılıklı mutabakatı ile ateşkes mühleti uzatılabilecek.
11. ABD, Mısır ve Katar, 60 gün boyunca ve mümkün uzatmada ateşkesi sağlamak üzere garantör olarak vazife alacak.
12. Bu ülkeler, kalıcı ateşkes muahedesine yönelik önemli müzakerelerin sürdürülmesini denetleyecek ve gerekli düzenlemelerin tamamlanmasına yardımcı olacak.
13. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, alanda yürütülecek müzakerelere liderlik edecek ve muahedeyi sonuçlandıracak.
