İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un Hamas ile Tel Aviv ortasında esir takası ve Gazze Şeridi’nde süreksiz ateşkes için sunduğu son öneriyi kabul edeceğini söylediği” bildirildi.
İsrail medyasında yayımlanan haberde, Netanyahu’nun İsrailli esirlerin aileleriyle bir ortaya geldiği belirtildi.
Görüşmede Netanyahu’nun, ailelere Witkoff’un İsrail ile Hamas ortasında esir takası ve Gazze Şeridi’nde süreksiz ateşkese varılması için sunduğu son öneriyi kabul edeceklerini söylediği söz edildi.
ABD: İSRAİL ATEŞKES TEKLİFİNİ İMZALADI
ABD, İsrail’in Gazze’de ateşkes teklifini imzaladığını duyurdu. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Hamas’ın şimdi öneriyi kabul etmediği ve görüşmelerin sürdüğü belirtildi.
HAMAS ÖNERİYİ İNCELİYOR
Diğer yandan Hamas ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff aracılığıyla arabulucular tarafından Gazze’de muhtemel ateşkes sürecine ait sunulan yeni taslağı teslim aldığını duyurdu.
Hamas’tan yapılan yazılı açıklamada, kelam konusu teklifin şu anda Hareket’in ilgili ünitelerince “sorumluluk bilinciyle” incelendiği belirtildi.
Açıklamada, verilecek yanıtın, “Gazze’deki Filistin halkının çıkarlarını koruyacak, insani yardımların ulaşmasına katkı sağlayacak ve kalıcı ateşkesin sağlanmasına hizmet edecek halde olacağı” belirtildi.
Hamas’ın bölgede adil ve kapsamlı tahlil için her türlü yapan çabayı değerlendirmeye açık olduğu vurgulandı.
AFP’nin aktardığına nazaran Hamas, ABD’nin önerdiği barış planının beklentilerini karşılamadığını belirtti.
ARAP BASINI, TASLAĞIN TAM METNİNE ULAŞTIĞINI ARGÜMAN ETTİ
Suudi Arabistan’ın Al Arabiya televizyonu, ateşkesin bizzat ABD Başkanı Trump tarafından açıklanacağı ve ABD’nin kalıcı bir ateşkes için kararlı olduğunu ileri sürdü.
Hamas’ın İsrail’in savaşı tekrar başlatmasını önlemek için ABD’nin “kalıcı ateşkes” garantisi vermesi konusunda ısrarcı olduğu belirtiliyordu.
Metinde, “kalıcı ateşkes” için müzakerelerin “geçici ateşkes” müddetince devam edeceği belirtilmesine rağmen savaşın bitirilmesi ve “ateşkesin kalıcı hale getirilmesi” konusunda bir garanti verilmemesi dikkati çekti.
Al Arabiya’nın haberine nazaran, kelam konusu teklifin hususları şu halde:
1. Ateşkes müddeti: Ateşkes 60 gün süreyle uygulanacak. ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in bu mühlete uyacağını garanti edecek.
2. Esirlerin hür bırakılması: İsrailli 58 esirden, 10 canlı ve 18 ölmüş İsrailli esir 2 basamakta özgür bırakılacak. Birinci gün, canlı 5 ve meyyit 9 esir teslim edilecek. Kalan 5 canlı ve 9 meyyit ise 7’nci gün özgür bırakılacak.
3. İnsani yardım erişimi: Hamas’ın ateşkesi kabul etmesinin çabucak akabinde Gazze’ye insani yardım akışı başlayacak. Sivillere yönelik tüm yardım taahhütleri ateşkes boyunca yerine getirilecek, Birleşmiş Milletler (BM) ve Kızılay üzere yerleşik kanallar aracılığıyla ulaştırılacak.
4. İsrail askeri taarruzları durdurulacak: İsrail, muahede yürürlüğe girdiğinde Gazze’deki tüm atakları durduracak. Gazze üzerindeki askeri ve gözetleme uçuşlarına günde 10 saat orta verilecek, bu müddet esir değişimi günlerinde 12 saate çıkarılacak.
5. İsrail ordusu tekrar konuşlanacak:
a) 1. gün: Birinci küme esirlerin hür bırakılmasının akabinde İsrail ordusu, insani yardım planları ve evvelce kararlaştırılmış haritalar doğrultusunda Gazze’nin kuzeyinde ve Netzarim Koridoru’nda tekrar konumlanacak.
b) 7. gün: İkinci kümenin (esirlerin) özgür bırakılmasının akabinde Gazze’nin güneyinde emsal bir yine konuşlanma gerçekleşecek.
c) Son Hudutlar: Teknik gruplar görüşerek yine konuşlanma bölgelerine son halini verecek.
6. Kalıcı ateşkes görüşmelerinin başlaması:
Görüşmeler birinci gün garantör arabulucuların nezaretinde başlayacak ve aşağıdaki bahisler ele alınacak:
a) Filistinli tutuklular karşılığında kalan esirlerin özgür bırakılması için kaideler.
b) Gazze’deki İsrail askerlerinin geri çekilmesi ve uzun vadeli güvenlik düzenlemeleri.
c) Gazze’de çatışma sonrası idare ve düzenlemelere ait teklifler.
d) Kalıcı ateşkesin resmi olarak ilan edilmesi.
7. Başkanlık taahhüdü: Lider (Trump), muahedeye tam olarak bağlı ve 60 günlük müddette yapılacak başarılı müzakerelerin kalıcı bir tahlile yol açmasını bekliyor.
8. Filistinli esirlerin özgür bırakılması: Gazze’de tutulan İsrailli 10 sağ esirin hür bırakılması karşılığında İsrail, müebbet mahpus cezası almış 125 Filistinli esir ve 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze’de alıkonulan bin 111 kişiyi hür bırakacak.
Ayrıca, 18 İsrailli esirin cenazesine karşılık İsrail, Gazze’den 180 Filistinlinin naaşını teslim edecek. Kelam konusu takaslar, ateşkesin yürürlüğe girdiği birinci ve onu izleyen 7’nci gün iki seferde gerçekleştirilecek, törensiz yapılacak.
9. Bilgi paylaşımı ve kalan esirler:
a) Hamas, 10. gün kalan tüm esirlerin durumu hakkında detaylı bilgi verecek, sıhhat durumu yahut vefat teyitlerini sağlayacak.
b) Buna karşılık İsrail, 7 Ekim’den bu yana alıkonulan Gazzeli esirlere ve gözaltında ölen Filistinlilere dair bilgileri paylaşacak.
c) Hamas, ateşkes boyunca esirlerin güvenliğini ve sıhhat durumlarını garanti edecek.
10. Şayet 60 gün içinde kalıcı bir ateşkes üzerinde mutabakata varılırsa, hayatta olan İsrailli esirler hür bırakılacak ve hayatını yitirmiş tüm esirlerin cenazesi teslim edilecek.
Aksi halde, yapan müzakereler devam ettiği sürece, tarafların karşılıklı mutabakatı ile ateşkes müddeti uzatılabilecek.
11. ABD, Mısır ve Katar, 60 gün boyunca ve olası uzatmada ateşkesi sağlamak üzere garantör olarak misyon alacak.
12. Bu ülkeler, kalıcı ateşkes muahedesine yönelik önemli müzakerelerin sürdürülmesini denetleyecek ve gerekli düzenlemelerin tamamlanmasına yardımcı olacak.
13. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, alanda yürütülecek müzakerelere liderlik edecek ve muahedeyi sonuçlandıracak.
ABD YENİ TEKLİFTEN ÜMİTLİ
Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Witkoff, Oval Ofis’te dün düzenlenen bir aktiflikte, ABD ismine kendisinin yürüttüğü Gazze’de mümkün ateşkes sürecine ait değerlendirmede bulunmuştu.
Witkoff, “Yakın vakitte teslim edilecek olan yeni muahede taslağını göndermek üzere olduğumuzu düşünüyorum. Bugün Lider bunu inceleyecek. Süreksiz bir ateşkes ve uzun vadeli bir tahlil sağlanması; bu çatışmanın barışçıl bir biçimde çözülmesi konusunda çok düzgün hislerim var.” diye konuşmuştu.
Hamas da dün yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Witkoff ile Gazze’de bir ateşkes için genel çerçeve üzerinde anlaştıklarını duyurmuştu.
