Ukrayna’da dördüncü yılına giren savaş ve ABD’de Donald Trump’ın üç aydır sürdürdüğü agresif siyasetler, “sismik” değişimlere neden oldu. İngiliz Economist mecmuasının haberinde, şu sözlere yer verildi:
“İflastan kaçınmak için uşakları ve hizmetçileri kovması gerektiğini yavaş da olsa fark eden çökmüş bir aristokrat aile üzere, Avrupa da artık karşılayamayacağı siyasi lüksleri terk etmelidir.”
İNGİLTERE İLE İLİŞKİLER
İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılan birinci ülke olduğu 2020’den bu yana Londra ile karşı karşıya gelmek Brüksel için “suçlu bir zevk.” Economist’e nazaran Brexit takip edilmesi gereken bir model değil, kaçınılması gereken bir örnek. İngiltere, Avrupa’nın Ukrayna’daki rolünü arttırabilecek askeri, jeopolitik ve endüstriyel güce sahip.
ÜÇÜNCÜ ÜLKELERE ÖNERİLER
Avrupa’nın üçüncü ülkelere yönelik yaklaşımı da kendi kendini mağlubiyete uğratıyor. AB yıllardır kendi kurallarını (çevre, işgücü vs.) sonlarının ötesine dayatmaya çalışmış, Brüksel bürokratları da “Brüksel etkisi” olarak isimlendirilen, Avrupa’nın düzenlemeler yoluyla global standartları belirleme maharetinin keyfini çıkarmıştır.
Ancak artık Avrupa’nın ABD korumacılığını telafi etmek için ivedilikle ticaret mutabakatlarına muhtaçlığı var. Gerçekte küçülürken ekonomik bir dev üzere davranmak, göze alınamayacak bir lüks.
RAPORLAR ÇEKMECELERDE KALDI
Bazı bürokratik pürüzler kaldırılmaya başlandı. Lakin AB’nin kendi içinde bile pek çok mahzur varlığını sürdürüyor. Economist’e nazaran şayet ABD ile ticari münasebetler tökezliyorsa, 27 üye ülke kendi ortalarındaki ticareti arttırmalı. Bunun yerine, hizmetlerin önündeki idari maniler (IMFye göre) yüzde 110’luk bir gümrük vergisine tekabül ediyor.
Brüksel, tek pazarın derinleştirilmesine ait çok sayfalı raporlar sipariş ediyor ve sonra bunları görmezden geliyor. Örnek olarak, eski İtalya Başbakanı Mario Draghi’nin 2023 yılında yayınladığı ve bir dizi mantıklı teklif içeren 400 sayfalık rapor hala çekmecelerde duruyor.
YAŞLANAN NÜFUS VE ETKİSİZ ÇÖZÜMLER
Avrupa’nın değerli alışkanlıklarından bir oburu de problemleri savunulamaz hale gelene kadar ertelemek. Örneğin yaşlanan nüfus. 1980 yılında her emekliye beş personel düşüyordu. Bugün bu sayı 3 ve 2050’de yalnızca 2 olacak.
Bariz tahliller gerçekçi olmadığı ya da siyasi açıdan sıkıntı olduğu gerekçesiyle reddediliyor. Doğum oranlarını arttırmak başarısız oldu, kitlesel göç, siyasi muhalefete neden oluyor ve emeklilik yaşını ortalama ömür mühletine bağlamak hala tabu olarak görülüyor. Artık karşılanamayacak bir öbür lüks.
NATO VE SAVUNMA SORUNU
Avrupa, Soğuk Savaş sonrası elde ettiği “barış getirisini” askeri yükümlülüklerini göz gerisi ederek toplumsal harcamalara harcadı.
İtalya ve Belçika üzere birtakım ülkeler, 2014’ten bu yana NATO’da kabul edilen yüzde 2’lik savunma harcaması amacına daha yeni yaklaşmaya başladı.
Artık ise yüzde 3 ya da daha fazlasını vaat ediyorlar lakin bunu nasıl finanse edeceklerini söylemiyorlar. Economist, ikilemlerin olmadığına inanmanın çok uzun müddettir devam eden bir yanılsama olduğu ikazında bulunuyor.
