İngiltere’de yapılan geniş kapsamlı bir araştırma, görsel hassasiyetteki bozulmaların demans teşhisinden 12 yıl evvel ortaya çıkabileceğini gösterdi.
Norfolk bölgesinde 8.623 sağlıklı bireyin uzun yıllar takip edildiği çalışmada, iştirakçilerden ekranda hareketli noktalar ortasında oluşan bir üçgeni fark ettiklerinde düğmeye basmaları istendi. Araştırma sonunda demans teşhisi konulan 537 kişinin, bu üçgeni fark etmekte manalı halde daha yavaş olduğu gözlendi.
Araştırmacılara nazaran bu durum, Alzheimer hastalığına neden olan toksik amiloid plakların, birinci olarak beynin görsel sürece bölgelerinde birikmeye başlamasıyla açıklanabilir. Yani hafıza testlerinden evvel, kolay görsel testlerle demans riski tespit edilebilir.
RENK AYRIMI DA KRİTİK
Alzheimer’ın erken periyotlarında mavi-yeşil renkleri ayırt etmede zorluk, objelerin kenarlarını net görememe üzere görsel fonksiyon kayıpları yaşanabiliyor. Lakin bu değişiklikler ekseriyetle fark edilmeden ilerliyor.
Ayrıca, Alzheimer’lı bireyler dikkat dağıtıcı uyaranlara karşı daha savunmasız hale geliyor. Bu da göz hareketlerinin denetiminde bozulmaya neden olabiliyor. Bu sorun, bilhassa araç kullanımı üzere dikkat gerektiren durumlarda önemli riskler doğurabilir. Araştırmacılar şu anda bu mevzuyu Loughborough Üniversitesi’nde inceliyor.
YÜZLERİ TANIMAMAK HAFIZA DEĞİL, GÖZ HAREKETLERİ KAYNAKLI OLABİLİR
Demans hastalarının yeni tanıştıkları şahısların yüzlerine alışılmış halde (göz-burun-ağız) bakmadıkları, bu yüzden yüzleri gereğince “kaydedemedikleri” gözlemlendi. Bu durum, yüz tanımadaki meselelerin yalnızca hafızadan değil, etkisiz göz tarama hareketlerinden de kaynaklanabileceğini gösteriyor.
Bazı hekimler, hastalarıyla birinci müsabakada bu göz teması eksikliğinden demans kuşkusu duyabildiklerini belirtiyor.
GÖZ HAREKETLERİ HAFIZAYI GÜÇLENDİRİR Mİ?
Göz hareketlerinin hafıza üzerinde olumlu tesiri olabileceği de araştırılıyor. Özellikle TV izlemek ve kitap okumak üzere gözün sık hareket ettiği aktivitelerle meşgul olan bireylerin hafızalarının daha uygun olduğu, demans risklerinin daha düşük olduğu gözlendi.
Ayrıca, günde birkaç dakika boyunca sağa-sola süratli göz hareketleri yapan bireylerin, otobiyografik anılarını daha güzel hatırlayabildiği kimi çalışmalarda gösterildi. Enteresan bir halde bu tesir, yalnızca sağ elini kullanan bireylerde daha bariz olabilir.
Bu umut verici bulgulara karşın, göz hareketlerine dayalı teşhis yahut tedavi şimdi yaygınlaşmış değil. En büyük mahzur, kıymetli ve uzmanlık gerektiren göz izleme teknolojileri. Bu nedenle, bu tıp testlerin laboratuvar dışına çıkması için daha erişilebilir teknolojilere muhtaçlık var.
