Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 25 Haziran Çarşamba günü Hollanda’nın Lahey kentinde yapılan NATO Başkanlar Zirvesi’nin marjında bir ortaya geldi. Görüşmenin ayrıntıları ABD basınına yansıdı.
Bloomberg haber sitesinin haberine nazaran, Erdoğan, Macron’a Türkiye gibi Avrupa Birliği (AB) üyesi olmayan müttefiklerin de Avrupa’nın yeni güvenlik mimarisine biçim verilmesi sürecine dahil edilmesi davetinde bulundu.
“SATIŞA YEŞİL IŞIK YANARSA ÇELİK KUBBE PLANLARI HIZLANIR”
Görüşmenin akabinde Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, iki başkanın ikili ilgileri ve bölgesel problemleri ele aldığı belirtilmişti. Görüşmenin gündeminde 12 günün akabinde ateşkes sağlanmasıyla sona eren İsrail-İran savaşı da vardı.
Görüşmenin öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Macron’dan Avrupa üretimi füze savunma sisteminin ortak üretimine olan itirazından vazgeçmesini istemesi bekleniyordu. Türkiye’nin Avrupa sistemlerini tedarik etmek için uzun vakittir Macron’un onayını istediği yorumuna yer verilen haberde, kimliklerinin verilmemesi şartıyla açıklama yapan Türk yetkililerin görüşlerine de atıfta bulunuldu. Kelam konusu kaynaklar, Eurosam GIE şirketinin ürettiği SAMP/T hava ve füze savunma sistemi satışına yeşil ışık yakılmasının, Ankara’nın 2-3 yıl içinde kendi füze savunma kalkanı “Çelik Kubbe”yi inşa etme planlarını hızlandırabileceğini anlattı. Fransa Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü ise Bloomberg’in yorum talebine karşılık vermedi.
“İTALYA’NIN SATIŞA İTİRAZI YOK”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçen hafta İsrail-İran savaşının ışığında orta ve uzun menzilli füze üretiminde artış buyruğu verdiğinin hatırlatıldığı habere nazaran, Bloomberg’e konuşan yetkiler, Erdoğan’ın Lahey’deki dorukta bir ortaya geldiği Macron ve öteki önderlerin Türkiye’nin NATO’nun en büyük ikinci ordusu olarak kıtanın güvenliği açısından bedelini ve kısıtlamasız savunma-endüstri işbirliğinin caydırıcılığı geliştirmek için kilit kıymete sahip olduğunu kabul etmesini istedi.
Habere nazaran, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, 2020 yılında, Erdoğan’ın SAMP/T sistemine dair talebine cevabında, Türkiye’nin evvel Suriye’deki çatışmadaki maksatlarını aydınlığa kavuşturması gerektiğini söylemişti. Türk yetkililerin verdiği bilgiye nazaran, bunun yanı sıra, Türkiye’nin Afrika’da artan diplomatik ve askeri varlığı ve nüfuzu da Paris ile alakalarda sürtüşmeye yol açan bir öbür faktör olarak öne çıkmıştı. Macron, kıta sahanlığı sorununda de Yunanistan ve Kıbrıs’ın yanında saf tutmuştu.
Türkiye’nin Batılı müttefiklerini hava savunma silahlarının ortak üretimine ikna etmeye çalıştığı, bunun güçlü bir yerli sanayi geliştirme planlarını da güçlendireceği belirtildi. Türk yetkililere nazaran, Fransa ve İtalya’nın ortak teşebbüsü olan Eurosam ve Türkiye, 2018 yılında füze savunma sistemi geliştirme konusunda bir muahede imzalamıştı ve İtalya’nın da satışa rastgele bir itirazı bulunmuyordu. İtalya hükümet sözcüsü, Bloomberg’in yorum talebine yanıt vermedi.
ABD BAŞKANI TRUMP İLE F-35 GÜNDEMİ
Türkiye’nin 2017 yılında Rusya’dan S-400 füze savunma sistemini almasının ABD de dahil olmak üzere NATO müttefikleri ile münasebetlerde bozulmaya sebep olduğuna işaret edilen haberde, Türkiye’nin Rus sistemini almak durumunda kaldığını söylediği, zira müttefiklerinin savunma muhtaçlıklarını karşılamadığı aktarıldı.
Türkiye’nin S-400’leri aktive etmediği lakin sistemden vazgeçmeyi ya da ABD’li bir alternatifi ile değiştirmeyi reddettiği belirtilen haberde, “Türk yetkililere nazaran, Erdoğan’ın salı günü geç saatlerde görüştüklerinde, Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarının satışı üzerindeki yasağı kaldırması konusunda ABD Başkanı Donald Trump’ı ikna etmek için S-400’lerin yalnızca sonlu halde kullanılacağı istikametinde teminat vermesi bekleniyordu” denildi.
