İngiltere’de İşçi Partisi hükümeti, trafikte güvenliği artırmayı hedefleyen kapsamlı bir düzenlemeye hazırlanıyor.
Avrupa Birliği’nin Genel Güvenlik Yönetmeliği 2 (GSR2) ile uyumlu olacak yeni plan, ülkede satılacak tüm yeni araçlarda alkol kilidi (alcolock) ve kara kutu (event veri recorder) üzere güvenlik sistemlerinin mecburî hale gelmesini öngörüyor.
Bu sistemlerin zarurî hale getirilmesi, İngiltere’nin Brexit sonrası birinci kere AB standartlarına yine yaklaşması manasına geldiği gerekçesiyle ülkede önemli tartışmalara yol açtı. Bilhassa Brexit yanlıları ve muhafazakâr çevreler, düzenlemeyi “arka kapıdan Avrupa’ya dönüş” olarak yorumluyor.
ALKOL KİLİDİ VE KARA KUTU NE MANAYA GELİYOR?
Alkol kilidi (alcolock), aracın çalıştırılmadan evvel şoförün alkol düzeyini ölçen bir sistem. Şoför yasal hududun üzerindeyse araç çalışmıyor.
Kara kutu ise bir çarpışma öncesindeki sürat, frenleme, direksiyon hareketi üzere dataları kaydederek muhtemel kazalarda soruşturmalara bilgi sağlıyor.
GSR2 kapsamındaki düzenleme yalnızca bu sistemlerle sonlu değil. Birebir vakitte şoför dikkat ihtarları, şerit takip dayanağı ve çarpışma önleyici teknolojiler de bu paket içinde yer alıyor.
“İDEOLOJİK DEĞİL, PRATİK”
Ulaştırma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, kelam konusu düzenlemenin güvenlik kadar ekonomik münasebetlere de dayandığı belirtildi. Bakanlık, Avrupa’dan farklı standartlar geliştirmenin hem üretim maliyetlerini artıracağını hem de Kuzey İrlanda üzere özel durumları olan bölgelerde uygulama sıkıntılarına yol açabileceğini vurguladı.
İşçi Partili yetkililer ise düzenlemenin bir geri adım değil, milletlerarası pazarlarda rekabet gücünü muhafazaya yönelik “mantıklı bir hamle” olduğunu savunuyor.
“HALKTAN GİZLENEN AB UYUMU”
Ancak Brexit yanlısı siyasetçiler ve birtakım medya kuruluşları, hükümeti şeffaf olmamakla suçluyor. “Gizli AB dönüşü” sözleriyle eleştirilen düzenlemenin, güvenlik gerekçesiyle kamuoyuna gereğince anlatılmadan hayata geçirilmeye çalışıldığı öne sürülüyor.
Eleştirmenlere nazaran bu adım, siyasi bir geri adımı teknik bir gelişme üzere gösteren bir “maskelenmiş entegrasyon” uğraşı.
Sanayi Olumlu, Tüketici Tedirgin
Otomobil üreticileri ise bu tıp standartların Avrupa pazarıyla ahengi kolaylaştırdığını ve ihracat açısından büyük avantaj sağladığını söz ediyor. Lakin teknoloji maliyetinin sonuncu araç fiyatlarına yansıyabileceği kaygısı, tüketici nezdinde temkinli bir yaklaşım doğuruyor.
Mayıs 2025’te yapılan bir kamuoyu yoklamasına nazaran, iştirakçilerin yüzde 53’ü mahkeme kararıyla alkol kilidi takılmasını destekliyor. Dahası, bu kümenin yüzde 56’sı, sistemin sırf tekrar cürüm işleyenler için değil, tüm alkollü şoförler için zarurî hale gelmesi gerektiğini düşünüyor.
2013 ile 2024 yılları ortasında İngiltere ve Galler’de 27 binden fazla tekrar eden alkollü araç kullanımı hadisesi kaydedilmiş olması, trafik güvenliği savunucularına nazaran bu sistemin caydırıcılık potansiyelini güçlendiriyor.
Yeni Bir Güvenlik Standardı mı Geliyor?
Eğer yasa onaylanırsa, İngiltere’de satılan her yeni araç:
• Şoförün alkol düzeyini ölçen ve limit aşıldığında motoru çalıştırmayan bir sistemle,
• Çarpışma öncesi dataları kaydeden kara kutularla,
• Şerit takibi ve çarpışma önleyici şoför yardım sistemleriyle donatılmış olacak.
