İsrail basını, Suriye ile varılması beklenen bir mutabakatın beklentilerin bilakis yakın değil, uzun bir vakit alacağını öne sürdü.
İsrail merkezli Walla haber sitesi, taraflar ortasında yürütülen görüşmelerin şimdi resmi bir olağanlaşma süreci olmasa da hudut güvenliğini tekrar düzenlemeye ve diplomatik temaslara yer hazırlamaya yönelik olduğunu aktardı.
Haberde, ismi açıklanmayan bir İsrailli yetkilinin şu kelamlarına yer verildi: “ABD, İsrail-Suriye münasebetlerinin kademeli biçimde inşa edilmesini tercih ediyor. İsrail ise sürecin sonunda tam olağanlaşmayı içerecek bir barış muahedesinin mümkün olup olmadığını evvelden bilmek istiyor.”
YENİ GÜVENLİK ANLAŞMASI
Haberde, haziran ayı başlarında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack aracılığıyla, Beşar Esad liderliğindeki Baas Partisi rejiminin devrilmesi sonrası periyotta, Suriye ile yeni bir güvenlik mutabakatını müzakere etmek istediğini ABD’ye bildirdiği bilgisine yer verildi.
İsrailli üst seviye bir yetkiliye nazaran Netanyahu’nun maksadının, 1974 tarihli İsrail-Suriye Kuvvetlerin Çekilmesi Muahedesi’nin güncellenmiş bir versiyonuyla başlayıp nihayetinde tam bir barış mutabakatıyla sonuçlanacak etaplı bir süreci hayata geçirmek olduğu belirtildi.
GOLAN DORUKLARI 67’DEN BERİ İŞGAL ALTINDA
İsrail, 1967’den bu yana Suriye’ye ilişkin Golan Tepeleri’nin büyük kısmını işgal altında tutuyor.
2024 sonlarında Baas rejiminin devrilmesinin akabinde oluşan yeni jeopolitik ortamda İsrail, Suriye’ye ilişkin birtakım tampon bölgeleri işgal ettiğini ve 1974 tarihli çekilme mutabakatının geçerliliğini yitirdiğini ilan etti.
Bunlar ortasında başşehir Şam’a yalnızca 35 kilometre uzaklıktaki stratejik değere sahip Hermon Dağı da (Cebel eş-Şeyh) bulunuyor.
Walla’nın haberinde, İsrailli yetkililerin bu bölgeleri pazarlık kozu olarak gördüğünü ve İsrail’in fakat tam olağanlaşma sağlanması halinde çekilmeyi düşünebileceği belirtildi.
DÖRT KANALDAN TEMAS
Habere nazaran, İsrail şu anda Suriye ile en az dört farklı kanal üzerinden temas yürütüyor.
Bu temaslar, diplomatik ve stratejik diyalog için Başbakan Netanyahu’nun Ulusal Güvenlik Danışmanı Tzachi Hanegbi, Mossad Yöneticisi David Barnea ve Dışişleri Bakanı Gideon Saar üzerinden, askeri uyum için ise İsrail ordusu üzerinden gerçekleştiriliyor.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Suriye ile mutabakata açık olduklarını fakat Golan Tepeleri’nin “gelecekteki rastgele bir mutabakatta İsrail’in ayrılmaz parçası” olmaya devam edeceğini belirtmişti.
“SOĞUK BARIŞA” YOL AÇABİLİR
Öte yandan Jerusalem Post gazetesi, iki ülke ortasında güvenlik görüşmelerinin sürdüğünü, lakin bunların tam uzlaşıdan çok “soğuk barışa” yol açabilecek pürüzlerle karşılaştığını yazdı.
Haberde ismi açıklanmayan kaynaklar, Suriye hükümetinin rastgele bir mutabakat kapsamında İsrail’in Suriye topraklarındaki maksatlara yönelik operasyonlarına müsaade vermeyeceğini açıkça ilettiğini, İsrail’in ise güvenlik garantilerinde ısrar ettiğini aktardı.
Gazete ayrıyeten, “Anlaşmaya varılsa bile, birinci basamakta bu bir barış mutabakatından çok, sivil tehditlere karşı ortak bir güvenlik düzenlemesi olacak” tabirlerine yer verdi.
REJİM DEVRİLDİĞİNDEN BERİ TAARRUZLAR ARTTI
Yeni Suriye idaresi İsrail’e direkt bir tehdit oluşturmasa da, İsrail 2024 sonlarında Esad rejiminin devrilmesinden bu yana ülkeye yönelik hava hücumlarını artırdı.
Bu hücumlarda sivil can kayıpları yaşanıyor, askeri tesisler ve mühimmat maksat alınıyor, bilhassa Kuneytra ve Rif Şam vilayetleri ağır biçimde bombalanıyor.
