Temmuz ayında en az dört Kuzey Kore tankerinin, Çin’in karasularına girerek direkt yakıt aldığı tespit edildi. Bu tankerlerin tamamı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu tarafından yaptırım listesine alınmış durumda.
Uydu bilgileri ve otomatik tanımlama sistemi (AIS) sinyalleri, gemilerin Çin açıklarında bir limanın yakınında durduğunu ve yakıt aktarma süreçleri gerçekleştirdiğini ortaya koydu.
Kuzey Kore, BM’nin nükleer programı nedeniyle uyguladığı yaptırımlar kapsamında yıllık 500 bin varil rafine petrol kotasıyla sonlandırıldı. Lakin uzmanlar, bu yeni tanker faaliyetlerinin bu hududu çoktan aşmış olabileceğine dikkat çekiyor.
ÇİN’İN BU SİSTEMDE ROLÜ NE?
Çin’in bu süreçteki rolü ise dikkat cazibeli: Tankerler, Çin’in kıyı sularına girip yakıt alırken, Çinli yetkililer rastgele bir müdahalede bulunmadı.
Kuzey Kore’nin bu tıp operasyonlarda sıklıkla uyguladığı “gölge filo” taktikleri ortasında AIS aygıtlarını kapatma, gemi isimlerini ve kimlik numaralarını değiştirme, rastgele bayraklarla seyretme üzere metotlar yer alıyor.
Ancak Temmuz ayındaki olayda gemilerin AIS aygıtlarını kapatmadığı, yani faaliyetlerini gizleme gereği duymadığı da dikkat alımlı. Bu da Pekin’in yaptırımlara göz yumduğu ya da en azından aktif bir kontrol uygulamadığı halinde yorumlanıyor.
EKONOMİK BAĞLAR DURUMU AÇIKLIYOR
Uzmanlara nazaran, Çin ile Kuzey Kore ortasındaki ekonomik ilgiler bu durumu açıklıyor olabilir. Kuzey Kore’nin dış ticaretinin yüzde 84’ü Çin ile gerçekleşiyor ve bu ticaretin kesintisiz sürmesi Pyongyang için hayati kıymete sahip.
Hasebiyle Çin’in limanlarını ve sularını bu halde kullanılabilir halde tutması, BM yaptırımlarının etkisiz kalmasına yol açıyor.
Bu gelişmeler, memleketler arası toplumun Kuzey Kore’yi nükleer programından vazgeçirmek için uyguladığı baskının, Çin’in örtülü ya da pasif dayanağı sayesinde önemli ölçüde aşındığını gösteriyor.
