Yeni Zelanda meclisinde bir yasa tasarısı görüşmesi sırasında tasarıyı haka dansı yaparak protesto eden üç milletvekiline süreksiz olarak meclisten uzaklaştırma cezası verilmesi tavsiye edildi. Te Pāti Māori’nin (Māori Partisi) iki eş lideri ve en genç üyesi, vekillerin cezayı oylamasının akabinde, Kasım 2024’te yaptıkları aksiyon münasebetiyle meclisten uzaklaştırılabilir.
The Guardian gazetesinin haberine göre, parti başkanları Debbie Ngarewa-Packer ve Rawiri Waititi ile en genç üyesi Hana-Rawhiti Maipi-Clarke, yerli Māori kabileleri ile İngiliz kraliyeti ortasındaki imzalanan ve Yeni Zelanda’nın kurucu evrakı olan Waitangi Anlaşması’nın kökten bir biçimde yine yorumlanmasını öngören yasa tasarısına reaksiyon göstermek için haka dansı yapmıştı. Tasarı nisan ayında rafa kaldırılırken, bilhassa Maipi-Clarke’ın haka dansı sırasında tasarının bir kopyasını yırttığı anlar toplumsal medyada gündem olmuştu. Üç siyasetçinin haka danslı aksiyonlarıyla temaslı olarak alacakları cezanın milletvekillerine verilmiş en ağır ceza olduğuna inanılıyor.
“MECLİSE SAYGISIZLIK” SUÇLAMASI
Çarşamba günü basına yansıyan bir rapora nazaran, ayrıcalıklar komitesi, Ngarewa-Packer ve Waititi’nin 3 hafta, Maipi-Clarke’ın ise 7 gün boyunca meclisten uzaklaştırılması tavsiyesinde bulundu. Raporda, üç ismin hareketlerinin öbür milletvekillerine “gözdağı verebilecek” nitelikte olduğu ve “meclise saygısızlık” teşkil ettiği ileri sürüldü.
Haka dansı daha evvel mecliste yapılmış olsa da komite, aksiyonun milletvekillerinin oy kullanmasını engellediğine işaret ederek dansın yapılma şekli ve zamanlamasının “ciddi bir mesele” olduğunu savundu. Teklif edilen cezaların tartısının farkında olduğunu belirten komite, bahsi geçen davranışın kabul edilemez olduğu ve başka meclis üyelerine gözdağının azami ciddiyetle ele alındığı konusunda hiçbir kuşkuya yer bırakmak istemediklerini kaydetti.
Raporda, Ngarewa-Packer’ın bir diğer meclis üyesine silahla ateş eder üzere yapmasının kabul edilemez olduğu da savunuldu. Vekil ise bu yorumu reddederek kelam konusu hareketin köklerinin haka ve Māori anlatılarından alan “wiri” isimli bir söze dayandığını belirtti.
CEZA, VEKİLLERİN OYLAMASINA SUNULACAK
Komite Başkanı Judith Collins, bunun komitenin şu ana kadar verdiği en büyük ceza, karşılaştıkları olayın ise “gördükleri en makûs olay” olduğunu savundu.
Cezaların, salı günü tüm milletvekillerinin katılacağı oturumda oylanıp onaylanması bekleniyor. Üç vekil, meclisten uzaklaştırıldıkları müddet boyunca maaş almayacak ve gelecek hafta yapılacak bütçe görüşmelerinde de yer almayacak.
