Tarihi 13. yüzyıla kadar uzanan ve papalık sembolleri ortasında en tanınan simgelerden olan Balıkçı Yüzüğü, Katolik geleneğine nazaran birinci papa kabul edilen ve balıkçı olan Aziz Petrus’un ismini taşıyor. Papa Francis, 12 yıllık vazife müddeti boyunca bu yüzüğü törensel etkinliklerde taktı; yüzüğü sayısız Hristiyan tarafından öpüldü. Lakin yüzük, hijyen tartışmalarına da neden olmuştu.
88 yaşında Paskalya Pazartesi günü hayatını kaybeden Papa Francis’in akabinde gelenek gereği yüzüğü Vatikan duvarları içinde imha edildi.
Bu ritüelin kökeni epeyce pratik bir maksada dayanıyor. Balıkçı Yüzüğü ve bulla ismi verilen bir kolye, tarih boyunca papa tarafından yazılan dokümanların ve mektupların resmi mührü olarak kullanıldı. Her yeni papa için özel olarak yapılan bu mühürler, vefat sonrası geçersiz evrakların önüne geçmek için çekiçle kırılırdı. Bu uygulama 1521’den 2013 yılına kadar sürdü.
“SOSYAL MEDYA HESABININ GİRİŞ BİLGİLERİ”
CNN’in Vatikan muhabiri Christopher Lamb, hususla ilgili “Bu, toplumsal medya hesabının giriş bilgilerini elinden almak üzere bir şeydi. Gaye, geçersiz mühürlerle dokümanlar düzenlenmesini engellemekti” açıklamasında bulundu.
Yüzükler artık mühür olarak kullanılmasa da bu gelenek devam ettiriliyor. 2013 yılında Papa 16. Benediktus’un altı yüzyıl sonra vazifesinden istifa etmesiyle ise yeni bir uygulama doğdu. Yüzük büsbütün yok edilmek yerine, üzerine çekiçle derin bir haç işlenerek geçersiz hale getirildi.
Christopher Lamb’e nazaran, bu yeni yolun tercih edilmesinin nedeni sahtecilik ihtimalinin artık çok düşük görülmesi.
BALIKÇI YÜZÜĞÜ NASIL KULLANILDI?
Balıkçı Yüzüğü, her papalık periyodunda farklı biçimlerde kullanıldı. Papa Benedictus XVI üzere kimi papalar bu yüzüğü günlük olarak takarken, Papa John Paul II çoklukla farklı bir yüzük ya da haç biçiminde bir yüzük taşıdı. Papa Francis ise resmi merasimlerde Balıkçı Yüzüğü’nü takarken, günlük hayatında kardinal olduğu periyottan kalma sade bir gümüş yüzüğü tercih etti.
Francis’in yüzüğünün öpülmesinden rahatsızlık duyduğu da konuşulmuştu. 2019’da çekilen bir görüntüde, yüzüğünü öpmek isteyenlerin elini tekraren çektiği görülmüştü. Vatikan, bu davranışın sebebinin hijyen korkusu olduğunu açıklamıştı.
Francis’in halkla münasebetlerde samimi bir yaklaşımı olduğu, insanların elini sıkmayı ya da onları kucaklamayı tercih ettiği, kimsenin önünde eğilip yüzüğünü öpmesini beklemediği vurgulandı.
“GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ” YÜZÜK
Yüzyıllar boyunca Balıkçı Yüzüğü’nün tasarımı değişiklik gösterdi. Ekseriyetle Aziz Petrus’un ve kutsal anahtarların yer aldığı bu yüzükler, periyodun modasına yahut papanın ferdî şekline nazaran şekillendi.
Yeni papa için klâsik olarak kuyumculara özel yüzük yaptırılırken, Papa Francis bu geleneği bozdu. Christopher Lamb’e nazaran Francis, yeni bir yüzük yaptırmak yerine, sade hayat usulüne uygun olarak Papa VI. Paul’un özel sekreteri Başpiskopos Pasquale Macchi’ye ilişkin, altın kaplama gümüşten yapılmış bir yüzüğü kullanmayı tercih etti.
Vatikan’da “emanet yüzük” olarak isimlendirilen bu modül, Francis’in mütevazı karakterinin bir simgesi olarak da görülüyor.
